ถูกสุนัขของเพื่อนบ้านกัดขณะเดินผ่านหน้าบ้าน หรือสุนัขที่เจ้าของปล่อยออกมาวิ่งไล่กัดกลางซอย เรื่องแบบนี้ไม่ใช่แค่โชคร้าย กฎหมายไทยให้ผู้ถูกกัดเรียกค่าเสียหายจากเจ้าของได้ และในบางกรณีเจ้าของยังมีความผิดทางอาญาด้วย บทความนี้สรุปสิ่งที่ควรทำทันที สิทธิทางแพ่ง โทษทางอาญา และเส้นตายที่ต้องระวัง

ถูกกัดแล้ว ทำอะไรก่อน

เรื่องสุขภาพต้องมาก่อนเรื่องกฎหมาย กรมควบคุมโรคแนะนำให้ล้างแผลด้วยน้ำและสบู่เบา ๆ นานอย่างน้อย 10 นาที ใส่ยาฆ่าเชื้อ แล้วไปพบแพทย์เพื่อรับวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า และฉีดให้ครบทุกเข็มตามนัด เพราะโรคนี้ยังไม่มียารักษา แต่ป้องกันได้ด้วยวัคซีน

เมื่อปลอดภัยแล้ว ค่อยเริ่มเก็บหลักฐาน เพราะทั้งการเจรจา การแจ้งความ และการฟ้องคดี ต้องใช้สิ่งเหล่านี้

5 สิ่งที่ควรทำทันทีหลังถูกสุนัขกัด ตั้งแต่ล้างแผล พบแพทย์ จนถึงเก็บหลักฐานและแจ้งความ

  • ถ่ายรูปบาดแผลตั้งแต่วันแรกและระหว่างรักษา
  • ถ่ายรูปสุนัข จดสถานที่ วันเวลา และบ้านหรือคนที่เป็นเจ้าของ
  • ขอชื่อและเบอร์โทรของพยานที่เห็นเหตุการณ์ ถ้ามีกล้องวงจรปิดแถวนั้นให้รีบขอดูก่อนภาพถูกลบ
  • เก็บใบรับรองแพทย์ ใบเสร็จค่ารักษา ค่าวัคซีน และค่าเดินทางไปโรงพยาบาลทุกใบ
  • ถ้าเสียรายได้เพราะต้องพักรักษาตัว ให้เก็บหลักฐานรายได้ไว้ด้วย

เจ้าของสุนัขต้องรับผิดทางแพ่ง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 433 วางหลักว่า ถ้าความเสียหายเกิดขึ้นเพราะสัตว์ เจ้าของสัตว์ หรือคนที่รับเลี้ยงรับรักษาไว้แทนเจ้าของ ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้ผู้เสียหาย

จุดสำคัญคือ ผู้ถูกกัดไม่ต้องพิสูจน์ว่าเจ้าของประมาทอย่างไร เจ้าของจะพ้นความรับผิดได้ก็ต่อเมื่อพิสูจน์เองว่า ได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรแก่ชนิดและวิสัยของสัตว์และพฤติการณ์อื่นแล้ว หรือความเสียหายจะเกิดขึ้นทั้งที่ได้ใช้ความระมัดระวังเช่นนั้น

ถ้ามีคนไปแหย่หรือยั่วสุนัขจนมันกัดคนอื่นโดยละเมิด เจ้าของที่จ่ายค่าเสียหายไปแล้วไล่เบี้ยเอาจากคนนั้นได้ (มาตรา 433 วรรคสอง)

เพราะหลักนี้ใช้กับเจ้าของหรือผู้รับเลี้ยง การรู้ว่าสุนัขเป็นของใครจึงสำคัญมาก ถ้าเป็นสุนัขที่ไม่มีใครรับว่าเป็นเจ้าของ เรื่องจะซับซ้อนขึ้น ควรปรึกษาทนายก่อนตัดสินใจฟ้อง

เรียกค่าเสียหายอะไรได้บ้าง

ค่าเสียหาย ฐานทางกฎหมาย
ค่ารักษาพยาบาล ค่าวัคซีน และค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไปเพราะบาดเจ็บ มาตรา 444
ค่าเสียความสามารถประกอบการงาน ทั้งขณะรักษาตัวและในอนาคต มาตรา 444
ความเสียหายที่ไม่ใช่ตัวเงิน เช่น ความเจ็บปวด บาดแผลเป็น มาตรา 446

ตัวอย่าง (สมมติ) คุณแดงขายของออนไลน์ มีรายได้วันละ 1,000 บาท ถูกสุนัขเพื่อนบ้านกัดที่น่อง ค่ารักษาและวัคซีนรวม 6,500 บาท ต้องพักรักษาตัว 5 วัน คุณแดงเรียกค่ารักษา 6,500 บาท บวกรายได้ที่เสียไป 5 × 1,000 = 5,000 บาท รวม 11,500 บาท และเรียกค่าความเจ็บปวดเพิ่มได้อีก ซึ่งศาลจะกำหนดตามความรุนแรงของแต่ละเรื่อง ตัวเลขเหล่านี้คุณแดงต้องพิสูจน์ด้วยใบเสร็จและหลักฐานรายได้

หลายเรื่องจบได้ด้วยการเจรจาชดใช้กันเอง ถ้าตกลงกันได้ ควรทำบันทึกข้อตกลงเป็นหนังสือ ระบุจำนวนเงินและวันจ่ายให้ชัด

เจ้าของอาจมีความผิดทางอาญาด้วย

สรุปความรับผิดของเจ้าของสุนัข ทางแพ่งตาม ป.พ.พ. และทางอาญาตาม ป.อ. พร้อมอายุความ

  • ปล่อยสัตว์ดุให้เที่ยวไปลำพัง ผู้ควบคุมสัตว์ดุหรือสัตว์ร้าย ปล่อยปละละเลยให้สัตว์เที่ยวไปโดยลำพังในประการที่อาจทำอันตรายแก่บุคคลหรือทรัพย์ จำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 377) ความผิดนี้เกิดขึ้นได้แม้สุนัขยังไม่ได้กัดใคร
  • ประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นบาดเจ็บ จำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 390)
  • ประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับอันตรายสาหัส จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 300)
  • ประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย จำคุกได้ถึง 10 ปี (มาตรา 291)

ผู้ถูกกัดแจ้งความได้ที่สถานีตำรวจท้องที่เกิดเหตุ นำใบรับรองแพทย์ รูปถ่าย และรายชื่อพยานไปด้วย ถ้าคดีไปถึงศาลโดยพนักงานอัยการเป็นโจทก์ ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งจำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนในคดีอาญานั้นได้ (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 44/1) ไม่ต้องไปฟ้องคดีแพ่งแยกอีกเรื่อง

อายุความ 1 ปี อย่ารอนาน

การเรียกค่าเสียหายจากละเมิดต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องรับผิด และไม่เกิน 10 ปีนับแต่วันเกิดเหตุ (ป.พ.พ. มาตรา 448) ในเรื่องสุนัขกัด ส่วนใหญ่ผู้ถูกกัดรู้ตั้งแต่วันแรกว่าสุนัขเป็นของใคร เวลา 1 ปีจึงมักเริ่มนับตั้งแต่วันนั้น การเจรจาที่ยืดเยื้อไม่ได้ทำให้เวลาหยุดเดินเสมอไป ถ้าใกล้ครบ 1 ปีแล้วยังตกลงกันไม่ได้ ควรปรึกษาทนายทันที

สำหรับเจ้าของสุนัข

ถ้าคุณเป็นฝ่ายเลี้ยงสุนัข การป้องกันดีกว่าการจ่ายค่าเสียหาย ดูแลรั้วและประตูบ้านให้ปิดสนิท ใช้สายจูงเมื่อพาออกนอกบ้าน พาไปฉีดวัคซีนตามกำหนด และเก็บหลักฐานการดูแลไว้ เพราะตามมาตรา 433 เจ้าของต้องเป็นฝ่ายพิสูจน์ว่าระมัดระวังตามสมควรแล้ว ถ้าสุนัขของคุณกัดคนอื่น ให้ช่วยพาไปรักษาและคุยกันอย่างสุภาพ ซึ่งมักช่วยให้เรื่องจบได้เร็วกว่าการโต้เถียง

ปรึกษาทนายเรื่องสุนัขกัด

ถ้าบาดเจ็บหนัก ค่ารักษาสูง เจ้าของปฏิเสธความรับผิด หรือใกล้ครบอายุความ ควรให้ทนายช่วยประเมินค่าเสียหายและเลือกทางที่เหมาะสม บน Lawmanee คุณโพสต์เล่าเรื่องได้ฟรีเพื่อให้ทนายที่สนใจติดต่อกลับทางแชต หรือค้นหาทนายตามประเภทคดีและจังหวัดได้ทันที