กระเป๋าสตางค์หาย บ้านถูกงัด หรือหาเอกสารในลิ้นชักไม่เจอ เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน สิ่งแรกที่หลายคนนึกถึงคือต้องไปแจ้งความ แต่ปัจจุบันเอกสารราชการหลายอย่างทำใหม่ได้ที่หน่วยงานเจ้าของเอกสารโดยไม่ต้องมีใบแจ้งความ ขณะที่บางอย่าง เช่น โฉนดที่ดิน มีขั้นตอนเฉพาะที่ต้องรอประกาศ บทความนี้สรุปเอกสารสำคัญ 4 อย่างที่คนหายบ่อยและมีผลทางกฎหมายมากที่สุด

สรุปเอกสาร 4 อย่างเมื่อหาย: บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน โฉนดที่ดิน และหนังสือเดินทาง ไปทำที่ไหนและต้องรู้อะไร

บัตรประชาชนหาย ทำใหม่ภายใน 60 วัน

พระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. 2526 มาตรา 6 จัตวา กำหนดให้ผู้ถือบัตรต้องยื่นคำขอมีบัตรใหม่ภายใน 60 วันนับแต่วันที่บัตรหายหรือถูกทำลาย ถ้ายื่นช้ากว่านั้นอาจถูกปรับ จึงไม่ควรปล่อยไว้

  • ไม่ต้องแจ้งความ ไปแจ้งบัตรหายกับเจ้าหน้าที่ที่สำนักทะเบียนได้เลย
  • ที่ยื่น ที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเขต สำนักทะเบียนท้องถิ่นของเทศบาลที่ให้บริการบัตร หรือหน่วยบริการเคลื่อนที่ของกรมการปกครอง
  • เอกสาร สำเนาทะเบียนบ้าน และเอกสารราชการที่มีรูปถ่าย เช่น ใบขับขี่หรือหนังสือเดินทาง ถ้าไม่มีเอกสารที่มีรูปถ่าย ให้เจ้าบ้านหรือบุคคลที่น่าเชื่อถือไปรับรองตัว
  • ค่าธรรมเนียม 100 บาท

เจ้าหน้าที่จะสแกนลายนิ้วมือ ถ่ายรูป และพิมพ์บัตรให้ในวันเดียวกัน

ทะเบียนบ้านหาย เจ้าบ้านขอเล่มใหม่

ข้อมูลทะเบียนบ้านอยู่ในระบบทะเบียนราษฎรของรัฐอยู่แล้ว เล่มที่หายจึงไม่ทำให้ใครหลุดออกจากทะเบียน

  • ผู้ยื่น เจ้าบ้าน นำบัตรประชาชนไปยื่นขอเล่มใหม่ที่สำนักทะเบียนท้องที่ที่บ้านตั้งอยู่
  • ไม่ต้องแจ้งความ ในกรณีทั่วไป
  • ให้คนอื่นไปแทน ใช้หนังสือมอบอำนาจ พร้อมบัตรประชาชนของเจ้าบ้านและของผู้รับมอบอำนาจ

โฉนดที่ดินหาย ต้องขอใบแทน

โฉนดที่ดินมี 2 ฉบับ ฉบับหนึ่งอยู่กับเจ้าของ อีกฉบับเก็บไว้ที่สำนักงานที่ดิน โฉนดฉบับเจ้าของหายไม่ได้ทำให้เสียกรรมสิทธิ์ แต่ต้องมีโฉนดฉบับเจ้าของจึงจะซื้อขาย ยกให้ หรือทำนิติกรรมอื่นได้ เจ้าของจึงควรขอใบแทนตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 63 เมื่อออกใบแทนแล้ว โฉนดฉบับเดิมเป็นอันยกเลิก เว้นแต่ศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น ใครเก็บได้ก็นำไปใช้ไม่ได้อีก

หลักเดียวกันนี้ใช้กับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 และ น.ส.3 ก.) ด้วย

ขั้นตอนขอใบแทนโฉนดที่ดิน 5 ขั้น ตั้งแต่เตรียมเอกสารและพยานจนถึงรับใบแทน

  1. เตรียมเอกสาร บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน หลักฐานการเปลี่ยนชื่อหรือนามสกุล (ถ้ามี) และพยานอย่างน้อย 2 คนพร้อมบัตรประชาชนตัวจริง ถ้าโฉนดหายเพราะถูกขโมยหรือการกระทำผิดอื่น ให้นำใบแจ้งความไปด้วย
  2. ยื่นคำขอที่สำนักงานที่ดินที่ที่ดินตั้งอยู่ เจ้าหน้าที่สอบสวน ตรวจเอกสาร และตรวจว่ามีการอายัดที่ดินหรือไม่ แล้วเก็บค่าธรรมเนียม
  3. ปิดประกาศ ที่สำนักงานที่ดิน ที่ว่าการอำเภอหรือสำนักงานเขต ที่ทำการกำนันหรือผู้ใหญ่บ้าน ในที่ดินแปลงนั้น และที่สำนักงานเทศบาลถ้าที่ดินอยู่ในเขตเทศบาล
  4. รอ 30 วัน ถ้าไม่มีผู้คัดค้าน เจ้าหน้าที่จะจัดทำใบแทน
  5. รับใบแทน เจ้าพนักงานที่ดินลงนาม แล้วแจ้งให้มารับ
รายการ ค่าธรรมเนียม
ค่าคำขอ แปลงละ 5 บาท
ค่าประกาศ แปลงละ 10 บาท
ค่าปิดประกาศ แห่งละ 10 บาท
ค่าออกใบแทน ฉบับละ 50 บาท
ค่าพยาน 2 คน คนละ 10 บาท

ตัวอย่าง คุณบีทำโฉนดที่ดิน 1 แปลงหายระหว่างย้ายบ้าน ไปยื่นคำขอพร้อมพยาน 2 คน จ่ายค่าคำขอ 5 บาท ค่าประกาศ 10 บาท ค่าพยาน 20 บาท และค่าออกใบแทน 50 บาท รวม 85 บาท บวกค่าปิดประกาศแห่งละ 10 บาทตามจำนวนสถานที่ปิดประกาศ ถ้าไม่มีใครคัดค้าน ศูนย์รวมข้อมูลเพื่อติดต่อราชการระบุระยะเวลาดำเนินการรวมประมาณ 36 วัน

ข้อควรระวัง อย่าแจ้งว่าโฉนดหายทั้งที่รู้ว่ายังอยู่กับคนอื่น เช่น ญาติหรือคนที่ถือโฉนดไว้ เพื่อจะได้ใบแทนมาใช้เอง การแจ้งข้อความเท็จแก่เจ้าพนักงานเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 137 มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้ามีข้อพิพาทว่าใครควรถือโฉนด ควรปรึกษาทนายแทน

สอบถามเพิ่มเติมได้ที่สำนักงานที่ดินท้องที่ หรือสายด่วนกรมที่ดิน 0 2141 5555

หนังสือเดินทางหาย

คนไทยทำหนังสือเดินทางหายในประเทศ ยื่นทำเล่มใหม่ได้ที่กรมการกงสุลหรือสำนักงานหนังสือเดินทาง นำบัตรประชาชนตัวจริงไป (เด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีใช้สูติบัตร) พร้อมใบเปลี่ยนชื่อหรือนามสกุลถ้ามี และกรอกแบบบันทึกข้อมูลหนังสือเดินทางสูญหาย ถ้ามีใบแจ้งความหรือสำเนาเล่มเก่าให้นำไปด้วย

ชาวต่างชาติทำหนังสือเดินทางหายในไทย มีขั้นตอนหลัก 3 ขั้น

  1. แจ้งความ ที่สถานีตำรวจท้องที่ที่ทำหาย ขอใบแจ้งความที่ระบุเลขหนังสือเดินทาง สายด่วนตำรวจท่องเที่ยว 1155 ช่วยประสานได้
  2. ติดต่อสถานทูตของประเทศตน เพื่อทำหนังสือเดินทางเล่มใหม่หรือเอกสารเดินทางฉุกเฉิน ใช้สำเนาใบแจ้งความและสำเนาเล่มเก่าถ้ามี ถ้าประเทศนั้นไม่มีสถานทูตในไทย ให้ติดต่อกรมการกงสุล
  3. ไปสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง พร้อมเล่มใหม่และหนังสือจากสถานทูต เพื่อขอให้บันทึกวีซ่าและตราประทับขาเข้าลงในเล่มใหม่

เมื่อไรควรแจ้งตำรวจ แม้ไม่บังคับ

แม้บัตรประชาชนและทะเบียนบ้านทำใหม่ได้โดยไม่ต้องแจ้งความ แต่ควรแจ้งตำรวจไว้เป็นหลักฐานเมื่อ

  • เอกสารหายไปพร้อมกระเป๋าสตางค์ โทรศัพท์ หรือทรัพย์สินอื่น หรือสงสัยว่าถูกขโมย
  • กลัวว่าจะมีคนนำข้อมูลหรือบัตรไปแอบอ้างเป็นตัวเรา
  • หน่วยงานหรือบริษัทที่ติดต่อขอใบแจ้งความเป็นหลักฐาน

ถูกนำเอกสารไปใช้ ปรึกษาทนาย

ถ้าเอกสารที่หายถูกนำไปใช้ เช่น มีคนแอบอ้างชื่อทำนิติกรรม หรือมีข้อพิพาทเรื่องโฉนดที่ดินในครอบครัว ควรมีทนายช่วยตั้งแต่ต้น บน Lawmanee คุณโพสต์เล่าเรื่องได้ฟรี ทนายที่สนใจจะตอบกลับในแชตของแพลตฟอร์ม หรือค้นหาทนายตามประเภทคดี จังหวัด และภาษาได้ทันที