ซื้อของออนไลน์ไม่ตรงปกหรือชำรุด ทำอย่างไรดี? เก็บหลักฐาน ร้องเรียน สคบ. และฟ้องคดีผู้บริโภคเองโดยไม่เสียค่าธรรมเนียมศาล

เห็นรูปในโพสต์สวยงาม สั่งมาแล้วได้ของคนละแบบ ผ้าบางกว่าที่โฆษณา หรือเปิดกล่องมาพบว่าเครื่องใช้ไม่ได้ ปัญหา "ไม่ตรงปก" เกิดขึ้นบ่อยกับการซื้อของออนไลน์ ข่าวดีคือ การซื้อผ่านหน้าจอก็เป็นสัญญาซื้อขายเหมือนซื้อที่หน้าร้าน ผู้ขายจึงมีหน้าที่ตามกฎหมายเหมือนกัน และผู้บริโภคมีช่องทางเรียกร้องสิทธิที่ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมศาล

ไม่ตรงปก กับ ถูกโกง ต่างกันอย่างไร

• ไม่ตรงปกหรือชำรุด ผู้ขายมีตัวตน ส่งของมาจริง แต่ของไม่ตรงกับที่ตกลงหรือมีความชำรุดบกพร่อง เรื่องนี้เป็นเรื่องสิทธิผู้บริโภคและสัญญาซื้อขาย ใช้วิธีในบทความนี้
• ไม่ส่งของแล้วหายไป โอนเงินแล้วผู้ขายปิดเพจ บล็อกแชต ไม่ส่งของ อาจเป็นความผิดฐานฉ้อโกง ควรแจ้งความโดยเร็วที่ thaipoliceonline.go.th หรือสถานีตำรวจ แล้วค่อยใช้ช่องทางผู้บริโภคควบคู่ไป

ผู้ขายต้องรับผิดในความชำรุดบกพร่อง

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 472 ถ้าทรัพย์ที่ขายชำรุดบกพร่องจนเสื่อมราคาหรือเสื่อมความเหมาะสมแก่ประโยชน์ที่จะใช้ ผู้ขายต้องรับผิด และจะอ้างว่าไม่รู้ว่าของชำรุดก็ไม่ได้

แต่มาตรา 473 มีข้อยกเว้นที่ผู้ซื้อออนไลน์ต้องรู้ ผู้ขายไม่ต้องรับผิดถ้า

1. ผู้ซื้อรู้อยู่แล้วตอนซื้อว่าของชำรุด หรือควรรู้ได้ถ้าใช้ความระมัดระวังอย่างวิญญูชน
2. ความชำรุดเห็นได้ชัดตอนส่งมอบ และผู้ซื้อรับของไว้โดยไม่ได้โต้แย้ง
3. ทรัพย์นั้นขายทอดตลาด

ข้อ 2 คือเหตุผลที่ควรเปิดกล่องตรวจทันทีที่ได้รับ ถ้าเห็นว่าของผิดหรือเสีย ให้แจ้งผู้ขายเป็นข้อความทันที อย่าเงียบไว้แล้วใช้งานไปเรื่อย ๆ

เรื่องเวลาก็สำคัญ การฟ้องเพราะความชำรุดบกพร่องต้องทำภายใน 1 ปีนับแต่เวลาที่พบเห็นความชำรุดบกพร่อง (มาตรา 474)

เก็บหลักฐานตั้งแต่ก่อนกดสั่ง

หลักฐานที่ดีคือสิ่งที่ทำให้ทั้งผู้ขาย สคบ. และศาลเห็นภาพเดียวกับคุณ

• แคปหน้าโพสต์หรือหน้าสินค้า ทั้งรูป รายละเอียด ราคา และชื่อร้านหรือลิงก์ร้าน ไว้ก่อนผู้ขายแก้ไขหรือลบ
• แคปแชตที่คุยเรื่องสินค้า ขนาด สี และเงื่อนไขการคืน
• เก็บคำสั่งซื้อ หลักฐานการชำระเงิน และใบเสร็จถ้ามี
• ถ่ายคลิปตอนแกะกล่องต่อเนื่อง ให้เห็นกล่องที่ยังปิดและป้ายพัสดุ
• ถ่ายรูปเทียบของที่ได้รับกับรูปในโฆษณา
• เก็บข้อความที่แจ้งผู้ขายและคำตอบของผู้ขายทั้งหมด

ขั้นตอนเรียกร้องสิทธิ

1. แจ้งผู้ขายเป็นลายลักษณ์อักษร บอกให้ชัดว่าของไม่ตรงหรือเสียอย่างไร และต้องการอะไร เช่น เปลี่ยนของ หรือคืนของแล้วรับเงินคืน กำหนดเวลาตอบที่สมเหตุสมผล ถ้าซื้อผ่านแพลตฟอร์มที่มีระบบคืนสินค้า ให้ใช้ระบบนั้นภายในเวลาที่แพลตฟอร์มกำหนดด้วย
2. ร้องเรียน สคบ. สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค รับเรื่องทางสายด่วน 1166 แอปพลิเคชัน OCPB Connect เว็บไซต์ ocpb.go.th หรือที่ทำการในจังหวัด สคบ. เรียกผู้ขายมาเจรจาได้ แม้ผู้ขายจะไม่มีหน้าร้าน
3. ฟ้องเป็นคดีผู้บริโภค ถ้าเจรจาแล้วไม่จบ ฟ้องศาลได้เองตามพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551

ฟ้องคดีผู้บริโภคเองได้ ไม่เสียค่าธรรมเนียมศาล

ข้อควรรู้ ถ้าศาลเห็นว่าผู้บริโภคฟ้องหรือเรียกร้องเกินสมควร ศาลอาจสั่งให้ผู้บริโภคชำระค่าธรรมเนียมที่ได้รับยกเว้นไปได้ จึงควรเรียกเท่าที่เสียหายจริงและมีหลักฐาน

ตัวอย่าง (สมมติ) คุณฝนสั่งเสื้อแจ็กเก็ตหนังจากเพจหนึ่งราคา 1,890 บาท ได้รับเป็นหนังเทียมสีคนละแบบ คุณฝนถ่ายคลิปแกะกล่องไว้ แชตแจ้งร้านในวันเดียวกันพร้อมรูปเทียบ ขอคืนของและรับเงินคืน ร้านอ่านแล้วไม่ตอบ คุณฝนร้องเรียน สคบ. แนบแคปโพสต์ แชต และหลักฐานการชำระเงิน ถ้าการเจรจาผ่าน สคบ. ไม่สำเร็จ เธอไปที่ศาลแขวงในเขตที่เกี่ยวข้อง แจ้งเจ้าพนักงานคดีด้วยวาจาเพื่อฟ้องเรียกเงิน 1,890 บาทคืน โดยไม่ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมศาล

ก่อนซื้อครั้งต่อไป

• ดูชื่อร้าน ที่อยู่ และช่องทางติดต่อที่ตรวจสอบได้ ก่อนโอนเงิน
• ระวังร้านที่รับแต่การโอนเงินล่วงหน้าแล้วเร่งให้รีบตัดสินใจ
• ถามเงื่อนไขการเปลี่ยนหรือคืนสินค้าเป็นข้อความก่อนสั่ง
• ซื้อผ่านแพลตฟอร์มที่มีระบบร้องเรียนและคืนสินค้า ถ้าทำได้

ปรึกษาทนายเรื่องสิทธิผู้บริโภค

ถ้าของมีราคาสูง ผู้ขายเป็นบริษัทที่ปฏิเสธความรับผิด หรือคุณได้รับความเสียหายมากกว่าราคาสินค้า ทนายช่วยประเมินและเตรียมคดีให้ได้ บน Lawmanee คุณโพสต์เล่าเรื่องได้ฟรีเพื่อให้ทนายที่สนใจติดต่อกลับทางแชต หรือค้นหาทนายตามประเภทคดีและจังหวัดได้ทันที