เช็กทนายก่อนจ้างอย่างไร? ตรวจใบอนุญาตกับสภาทนายความ สัญญาณเตือน และการร้องเรียนมรรยาททนายความ

เวลามีเรื่องเดือดร้อน คนส่วนใหญ่รีบหาทนายและรีบจ่ายเงิน โดยไม่ได้ตรวจว่าคนที่คุยด้วยเป็นทนายความที่มีใบอนุญาตจริงหรือไม่ การตรวจใช้เวลาไม่นาน และช่วยให้มั่นใจว่าคนที่รับเรื่องของคุณขึ้นศาลแทนคุณได้จริง บทความนี้สรุปวิธีเช็กทนายก่อนจ้าง สิ่งที่ควรมีเป็นหนังสือ และสิทธิของคุณเมื่อทนายประพฤติผิดมรรยาท

ทำไมต้องเช็กก่อนจ้าง

พระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. 2528 มาตรา 33 ห้ามผู้ที่ไม่ได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาต ผู้ที่ขาดจากการเป็นทนายความ หรือผู้ที่ต้องห้ามทำการเป็นทนายความ ว่าความในศาล หรือแต่งฟ้อง คำให้การ อุทธรณ์ ฎีกา คำร้อง หรือคำแถลงเกี่ยวกับการพิจารณาคดีในศาลให้คนอื่น ผู้ฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 82)

ถ้าจ้างคนที่ไม่มีใบอนุญาต เขาจึงทำงานในศาลแทนคุณไม่ได้ ไม่ว่าจะพูดเก่งหรือดูน่าเชื่อถือแค่ไหน

ทนายความกับที่ปรึกษากฎหมาย ต่างกันอย่างไร

ผู้ที่จะขอใบอนุญาตเป็นทนายความต้องมีสัญชาติไทย (มาตรา 35) ใบอนุญาตมี 2 แบบ คือแบบอายุ 2 ปีซึ่งต้องต่ออายุ และแบบตลอดชีพ (มาตรา 39)

5 ขั้นตอนเช็กทนายก่อนจ้าง

1. ขอชื่อ นามสกุล และเลขที่ใบอนุญาต ทนายความตัวจริงบอกได้ทันที ขอดูบัตรหรือใบอนุญาตให้เป็นทนายความ แล้วเทียบชื่อกับบัตรประชาชน
2. ตรวจกับสภาทนายความ สภาทนายความเป็นผู้รับจดทะเบียนและออกใบอนุญาตให้ทนายความทั่วประเทศ ติดต่อสอบถามได้ทางเว็บไซต์ www.lawyerscouncil.or.th หรือโทร 02-522-7124 ถึง 27 โดยแจ้งชื่อ นามสกุล และเลขที่ใบอนุญาต
3. ดูว่าใบอนุญาตยังไม่หมดอายุ ถ้าเป็นแบบ 2 ปี ให้ดูวันหมดอายุ ผู้ที่ขาดจากการเป็นทนายความหรืออยู่ระหว่างถูกห้ามทำการเป็นทนายความ ว่าความไม่ได้เช่นกัน
4. ตกลงขอบเขตงานและค่าบริการเป็นหนังสือ ระบุว่าทำงานอะไร ถึงศาลชั้นไหน ค่าบริการเท่าไร จ่ายกี่งวด และค่าใช้จ่ายอื่น เช่น ค่าขึ้นศาล ใครเป็นผู้จ่าย
5. จ่ายเงินให้มีหลักฐานและขอใบเสร็จทุกครั้ง เก็บสัญญา ใบเสร็จ และข้อความที่คุยกันไว้ทั้งหมด

สัญญาณเตือนที่ควรหยุดคิด

ข้อบังคับสภาทนายความว่าด้วยมรรยาททนายความ พ.ศ. 2529 ข้อ 10 ห้ามทนายความใช้อุบายจูงใจให้คนมอบคดีให้ เช่น หลอกให้หลงว่าคดีจะชนะทั้งที่รู้อยู่ว่าจะแพ้ อวดอ้างว่าตนมีความรู้ยิ่งกว่าทนายความอื่น หรืออวดอ้างว่ารู้จักคุ้นเคยกับผู้ใดจนทำให้หลงว่าจะได้ผลเป็นพิเศษ ดังนั้นถ้าเจอเรื่องต่อไปนี้ ควรหยุดคิดก่อนจ่ายเงิน

• รับประกันว่าชนะแน่นอน
• อ้างว่ารู้จักเจ้าหน้าที่หรือผู้มีอำนาจ และวิ่งเต้นให้ได้
• ไม่ยอมบอกเลขที่ใบอนุญาต หรือบอกแล้วตรวจกับสภาทนายความไม่พบ
• เร่งให้โอนเงินทันที ทั้งที่ยังไม่ได้ดูเอกสารของคุณ
• ไม่ยอมทำสัญญาจ้างเป็นหนังสือ หรือไม่ออกใบเสร็จ
• ติดต่อเข้ามาเองทางโซเชียลหลังคุณโพสต์เรื่องเดือดร้อน แล้วขอค่าดำเนินการล่วงหน้า

ใบแต่งทนาย: อ่านก่อนเซ็น

การตั้งทนายความในคดีต้องทำเป็นหนังสือ ลงลายมือชื่อตัวความและทนายความ แล้วยื่นต่อศาล (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 61) เอกสารนี้เรียกกันว่าใบแต่งทนาย

ทนายความที่ตั้งแล้วมีอำนาจดำเนินคดีแทนคุณตามที่เห็นสมควร แต่เรื่องที่เป็นการจำหน่ายสิทธิของคุณ เช่น การยอมรับตามที่อีกฝ่ายเรียกร้อง การถอนฟ้อง การประนีประนอมยอมความ การสละสิทธิ หรือการใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกา ทนายความทำไม่ได้ถ้าคุณไม่ได้ให้อำนาจไว้โดยชัดแจ้ง (มาตรา 62) ก่อนเซ็นจึงควรอ่านว่าในใบแต่งทนายให้อำนาจเรื่องใดไว้บ้าง และถามทนายทุกข้อที่ไม่เข้าใจ

ถ้าทนายประพฤติผิดมรรยาท

ทนายความต้องประพฤติตามข้อบังคับว่าด้วยมรรยาททนายความ (พระราชบัญญัติทนายความ มาตรา 51) ตัวอย่างสิ่งที่ข้อบังคับห้าม ได้แก่

• เปิดเผยความลับของลูกความ (ข้อ 11)
• จงใจขาดนัด ทอดทิ้งคดี หรือละเว้นหน้าที่ที่ควรทำเกี่ยวกับคดี (ข้อ 12)
• ฉ้อโกง ยักยอก หรือหน่วงเหนี่ยวเงินหรือทรัพย์สินของลูกความไว้นานเกินกว่าเหตุ (ข้อ 15)

โทษผิดมรรยาทมี 3 สถาน คือ ภาคทัณฑ์ ห้ามทำการเป็นทนายความไม่เกิน 3 ปี และลบชื่อออกจากทะเบียนทนายความ (มาตรา 52)

ผู้ได้รับความเสียหายมีสิทธิกล่าวหาทนายความ โดยทำเป็นหนังสือยื่นต่อคณะกรรมการมรรยาททนายความที่สภาทนายความ สิทธินี้สิ้นสุดเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่วันที่รู้เรื่องและรู้ตัวผู้ประพฤติผิด และไม่เกิน 3 ปีนับแต่วันที่มีการประพฤติผิด (มาตรา 64) จึงไม่ควรปล่อยเวลาไว้

โทษทั้ง 3 สถานเป็นโทษทางวิชาชีพ ถ้าต้องการเรียกเงินคืนหรือค่าเสียหาย ต้องใช้สิทธิทางศาลแยกต่างหาก ส่วนกรณีที่พบว่าอีกฝ่ายไม่ใช่ทนายความเลย ให้เก็บหลักฐานการคุยและการจ่ายเงิน แล้วแจ้งความกับตำรวจ

เช็กทนายบน Lawmanee

บน Lawmanee โปรไฟล์ทนายมีเครื่องหมายบอกระดับการยืนยัน Verified คือทนายที่ส่งใบอนุญาตทนายความให้ผู้ดูแลตรวจแล้ว ส่วน Verified Pro คือทนายที่นัดยืนยันตัวตนกับเจ้าหน้าที่เพิ่มอีกขั้น คุณโพสต์เล่าเรื่องได้ฟรีเพื่อให้ทนายที่สนใจติดต่อกลับทางแชทของแพลตฟอร์ม หรือค้นหาทนายตามประเภทคดี จังหวัด และภาษา แล้วใช้ขั้นตอนในบทความนี้ตรวจอีกครั้งก่อนตกลงจ้าง